De Europese Commissie heeft haar jaarlijkse uitbreidingspakket voorgesteld. Naast een beoordeling van de vooruitgang van de kandidaat-lidstaten bevat het concrete stappenplannen voor Montenegro, Albanië, Moldavië en Oekraïne. Montenegro staat het dichtst bij toetreding. Ook Albanië en Moldavië boeken verdere vooruitgang. Voor Oekraïne erkent de Commissie de hervormingen die het land ondanks de oorlog doorvoert, maar vraagt ze het tempo verder op te voeren.
Het uitbreidingspakket brengt in kaart welke hervormingen kandidaat-lidstaten hebben doorgevoerd en waar bijkomende inspanningen nodig zijn. De nieuwe stappenplannen bevatten concrete mijlpalen voor het komende jaar en kunnen worden aangepast naargelang de vooruitgang. Ze bieden geen garantie op een toetredingsdatum: hervormingen, respect voor de rechtsstaat en de goedkeuring van de lidstaten blijven bepalend.
Dat landen bij Europa willen aansluiten, toont de aantrekkingskracht van onze Unie. Die kans moeten we ernstig nemen, zonder valse verwachtingen over snelle toetreding. De voorwaarden zijn duidelijk en moeten worden nageleefd. Hervormingen en respect voor de rechtsstaat bepalen het tempo.
Maar ook Europa moet zijn huiswerk maken. We moeten slagkrachtiger kunnen beslissen en de gevolgen voor onze landbouw en begroting goed voorbereiden. Daarnaast zijn stevige waarborgen nodig, zodat nieuwe lidstaten ook na hun toetreding de rechtsstaat en de democratische spelregels blijven respecteren.
De belangrijkste punten uit het uitbreidingspakket
Montenegro blijft de koploper. Het land heeft 21 onderhandelingshoofdstukken voorlopig afgesloten. Met akkoord van de lidstaten kunnen de resterende hoofdstukken nog vóór eind 2026 volgen. Het werk aan het toetredingsverdrag is al volop bezig.
Albanië en Moldavië boeken verdere vooruitgang. De Commissie noemt hun doelstellingen om de onderhandelingen tegen respectievelijk 2027 en begin 2028 af te sluiten ambitieus maar haalbaar, op voorwaarde dat de hervormingen worden voortgezet. Moldavië heeft volgens de Commissie aan de voorwaarden voldaan om alle resterende onderhandelingsclusters te openen.
Oekraïne moet het hervormingstempo verder opvoeren. De Commissie erkent de vooruitgang die het land ondanks de oorlog boekt, maar vraagt verdere inspanningen rond de rechtsstaat, democratische instellingen, openbaar bestuur en nationale minderheden. Die zijn nodig om de Oekraïense doelstelling van afgeronde onderhandelingen tegen eind 2028 binnen bereik te brengen. Ook Oekraïne voldoet volgens de Commissie aan de voorwaarden om alle resterende clusters te openen.
Concrete stappenplannen, zonder garantie op toetreding. De vier landen krijgen indicatieve roadmaps met mijlpalen voor het komende jaar. Die kunnen worden aangepast aan de geboekte vooruitgang. Hervormingen en beslissingen van de lidstaten blijven bepalend.
Meer integratie vóór het lidmaatschap. De Commissie wil kandidaat-lidstaten stapsgewijs nauwer betrekken bij onder meer energie, transport, digitaal beleid en defensie. Daarover start ze de komende zes maanden gesprekken met de betrokken landen. Tegelijk benadrukt ze dat de EU zelf haar instellingen, beleid en begroting moet voorbereiden op uitbreiding.
Ook de voorbereiding en hervorming van de EU zelf blijft voor mij van belang. Daarbij moeten we onder meer zorgen voor waarborgen om te voorkomen dat nieuwe lidstaten na hun toetreding terugkomen op afspraken over de rechtsstaat.
Meer informatie vind je in het uitbreidingspakket van de Europese Commissie.