Oekraïne laten vallen is een dure beslissing van de extremen

“De Europeanen mogen in hun hotel blijven zitten”. Zo spotte de Russische buitenlandminister Lavrov vanuit Moskou met de Europese aanwezigheid bij de onderhandelingen in Abu Dhabi. Over onze veiligheid wil Rusland liefst zonder ons spreken. Uitgerekend nu vinden extreemrechts en extreemlinks elkaar in de roep om de steun aan Oekraïne af te bouwen. En dat is geen toeval. Hoefijzerdemocratie waarin de extremen elkaar hoe langer hoe meer vinden, met mogelijk bijzonder dure gevolgen.

Na Marine Le Pen en Alice Weidel wil ook Tom Van Grieken de geldkraan dichtdraaien. Binnen zes maanden tot een jaar moet de militaire steun aan Oekraïne stoppen. Aan de andere kant houdt Peter Mertens ons voor dat een lening aan Oekraïne het pensioen van onze moeder kost, terwijl Jean-Luc Mélenchon voorstelt de inwoners van de Donbas te laten beslissen of ze bij Rusland willen horen. Alsof je daar nu een vrije keuze kunt organiseren. Hun vertrekpunten verschillen, maar beiden geven Poetin precies wat hij nodig heeft: twijfel aan onze steun, een zwak Oekraïne en dus een betere kans om zijn greep over het land te bestendigen.

Ik ben overtuigd van het omgekeerde. Oekraïne blijven steunen is moreel juist, strategisch noodzakelijk en economisch verstandig.

Moreel: Vrijheid heeft een prijs

Oekraïners vechten voor hun huizen, hun kinderen en het recht om zelf hun toekomst te bepalen. Daarmee verdedigen ze ook een beginsel waarvan onze vrijheid afhangt: een grote agressor mag een kleiner buurland niet zomaar onderwerpen. Zeker België zou moeten begrijpen wat er op het spel staat wanneer dat beginsel verdwijnt. Een volk dat vecht voor zijn vrijheid blijven steunen, is moreel het enige juiste om te doen. Mocht dit principe in het verleden bevochten zijn, dan waren de Britten, Canadezen en Amerikanen ons niet komen bevrijden in de Eerste Wereldoorlog en spraken we nu Duits.

Natuurlijk willen we vrede. Elke dag oorlog is er één te veel. Maar wie de aangevallen partij ontwapent terwijl de agressor blijft aanvallen, brengt vooral de overgave dichterbij. Poetin kan deze oorlog ook beëindigen door zijn troepen terug te trekken.

Strategisch: Onze eerste verdedigingslinie

Ook strategisch is de inzet duidelijk. Het Oekraïense leger is vandaag de facto het Europese leger. Het houdt een leger tegen waarvoor wij anders zelf niet alleen veel meer middelen maar ook manschappen zouden moeten inzetten.

Wie onderhandelingen bepleit, moet bovendien naar Poetins voorwaarden kijken. Hij eist zelfs grondgebied dat zijn leger niet eens controleert. Stel dat Oekraïne land afstaat: wat verhindert hem dan om zijn leger opnieuw op te bouwen en over enkele jaren terug te keren? In 1994 beloofde Rusland de grenzen van Oekraïne te respecteren toen het land afstand deed van zijn kernwapens. In 2014 annexeerde Poetin de Krim en beloofde hij met de Minskakkoorden het hierbij te laten. In 2022 volgde de grootschalige invasie. Waarom zou een nieuwe Russische belofte deze keer wel volstaan?

Zijn ambities raken ook onze bondgenoten. Rusland eiste al vóór de invasie dat de NAVO haar militaire aanwezigheid in Oost-Europa zou terugschroeven. Voor Estland, Letland en Litouwen is dat een fundamentele veiligheidskwestie.

Daarom moeten we Oekraïne zo sterk mogelijk aan de onderhandelingstafel krijgen. Wie al jaren pleit om de steun stop te zetten en te gaan onderhandelen, moet nog eens goed lezen wat Lavrov over de Europese aanwezigheid in Abu Dhabi zegt: we mogen in ons hotel blijven zitten. Waarom zou Poetin ons ernstig nemen als we zelf onze invloed uit handen geven? Over eventuele territoriale toegevingen beslissen de Oekraïners zelf. Europa moet mee instaan voor veiligheidsgaranties die een nieuwe aanval daadwerkelijk ontmoedigen. Een handtekening van Poetin volstaat niet.

Economisch: Een valse besparing

Van Grieken koppelt zijn pleidooi aan onze begroting. De regering zoekt 10 miljard euro, maar vindt wel 4 miljard voor Oekraïne, stelt hij. Alleen vergelijkt hij een jaarlijkse begrotingsinspanning tegen 2029 met de opgetelde steun sinds 2022. Bovendien wordt het grootste groot deel gefinancierd met belastingen op de winsten uit bevroren Russische tegoeden bij Euroclear. Om bedragen in perspectief te plaatsen: de totale Europese steun sinds de invasie komt omgerekend neer op ongeveer 30 cent per EU-inwoner per dag. Laat ons ook niet vergeten dat de meeste steun leningen zijn die bij een vredesbestand Rusland dient terug te betalen. Dat is ook zo bij andere vredesbestanden na oorlogen gebeurt.

Een Russische overwinning zou ons veel meer kosten: extra defensie-uitgaven, grotere onzekerheid voor onze bedrijven en nieuwe vluchtelingenstromen. Zo schat men in dat 6 tot 11 miljoen Oekraïners op de vlucht zouden slaan met een bijkomende kost van 500 tot 950 miljard euro op vier jaar tijd. Een studie van het Noorse instituut voor internationale betrekkingen NUPI en onderzoeksbureau Corisk raamt de totale Europese kosten van een gedeeltelijke Russische overwinning in een scenario voor 2026 tot 2029 op 1.200 tot 1.600 miljard euro. Een bedrag dat in de buurt komt van de hele Europese meerjarenbegroting. Dat is een scenarioraming, maar ze toont wel hoe misleidend de beloofde besparing is.

Europa moet Oekraïne blijven steunen, op het slagveld én diplomatiek. Zo behoudt het een sterke onderhandelingspositie. Rusland houdt ons liever buiten de gesprekken. Daarom moeten we dringend één onderhandelaar aanduiden met een duidelijk Europees mandaat.

Tegelijk moeten we onze Europese defensie uitbouwen. Samen aankopen, produceren en organiseren maakt ons sterker en bespaart geld. Zeker als Rusland verder westwaarts opschuift, moeten we onze Baltische en andere Oost-Europese bondgenoten kunnen beschermen. Maar wie vindt elkaar ook in het verzet tegen meer Europese defensiesamenwerking? Juist, extreemlinks en extreemrechts.

Trump wil snel een akkoord. Europa moet zorgen dat het standhoudt. De politieke uitersten vinden elkaar opnieuw, als de uiteinden van een hoefijzer. Maar de feiten blijven: Oekraïne laten vallen is niet alleen moreel onverantwoord, het maakt ons ook kwetsbaarder en jaagt de kosten voor de EU op. Oekraïne blijven steunen is het enige juiste, voor hen én voor ons.

Schrijf je in op mijn nieuwsbrief

Volg mijn werk van dichtbij met de maandelijkse nieuwsbrief.