Waarom we allen naar 'Taboe' moeten kijken (Opinie in De Standaard)

woensdag 31 januari

wouter_beke_waarom_taboe_kijken_philippe_geubels

Sinds Taboe, de nieuwe reeks van Philippe Geubels, op televisie komt, zitten we met ons gezin op zondagavond voor de buis gekluisterd. Het is ontroerende tv. En bovenal een fris tegengewicht voor de soms kille discussies die vandaag het debat lijken te bepalen.

Dat was de voorbije week niet anders. De vraag van de week was keihard. Wat kost een migrant? Of brengt hij op? Ik heb er geen probleem mee dat in een debat zonder taboe de cijfers naar boven komen. Ik vind het een absolute must dat we fors inzetten op integratie, Nederlands leren en mensen aan het werk zetten. Lokaal doen we dat ook. Waar ik wel een probleem mee heb, is de kostentendens. Want in een samenleving die doordrongen raakt van het neoliberalisme, komt het telkens hierop neer: je waarde als mens wordt bepaald door wat je opbrengt.

Sommigen voeren dezelfde discussie over mensen met een handicap. Ik vind het een goede zaak dat een NIPT-test ­ouders kan leren of hun kind risico loopt op een handicap. Het kan hen helpen om een heel ingrijpende keuze te maken. Maar ze moeten nog altijd die keuze hebben. Ik heb in mijn jeugd als vrijwilliger gewerkt met mensen met een mentale beperking. Ik kan u verzekeren: voor hun familie zijn zij ontzettend veel waard. Voor de mensen die hen verzorgen ook. Ze brengen geen aandelen op de beurs, ze produceren geen auto's en ze baten geen supermarktketen uit. Maar ze zijn even waardevol als ieder van ons.

Sterke economie

Wie zondag of de week ervoor naar Taboe heeft gekeken, zag mensen die niet of niet meer 'geschikt' zijn voor de harde neoliberale ­samenleving. Omdat ze door brute pech ongeneeslijk ziek of gehandicapt zijn. Stuk voor stuk mensen met sterke en warme karakters. Mensen die voor hun naasten meer waard zijn dan wat dan ook, die de wereld op pauze zouden willen zetten voor een dag extra met elkaar. En ja, hun ongeval heeft de samenleving misschien meer gekost dan wat ze erna ooit zullen terug­verdienen. Of ja, de samenleving investeert in iemand die niet lang meer zal leven, en al zeker niet meer zal werken. Maar ikzelf zou nooit in een ander soort samen­leving willen leven. Want het is de enige samenleving die erkent dat elke mens, in al zijn sterktes en beperkingen, waarde heeft. Waar elke mens telt.

Perfectie hoeft niet

De economie moet ten dienste staan van de mens, en niet omgekeerd. Dankzij onze sterke economie kunnen we zorgen voor wie hulp nodig heeft. Of dat nu iemand is die verlamd is, iemand die al jaren vecht tegen kanker, of iemand die geboren is met down. Het is totaal misplaatst om daarrond een schuldgevoelsamenleving te creëren. Mijn hart brak toen ik Manon, een jonge vrouw, in Taboe hoorde zeggen: 'Je hebt een beperking, maar je bent ook een beperking.' Een mens kan nooit een beperking zijn.

Wat kost een mens? Dat is niet de vraag die we ons moeten stellen. Wel: zijn we bereid te 'investeren' in mensen die hulp nodig hebben? Of ze nu in een rolstoel zitten, op latere leeftijd een knieprothese nodig hebben, of op de vlucht zijn voor oorlog. En al die mensen staan niet tegenover elkaar. Het is niet het ene of het andere. Maar in de harde neoliberale gedachte moeten ze er allemaal tussenuit. Geef mij dan maar de woorden van de personalist Heinrich Pesch. 'Dingen hebben een prijs, mensen hebben waarde.'

Waarom we allemaal naar Taboe moeten kijken? Om vele redenen, maar ook om deze. Omdat het laat zien dat onze ­samenleving net zoals haar mensen niet perfect is, maar dat hoeft ook niet. Want levenskwaliteit vind je niet in perfectie. Niet in opbrengst en productiviteit. Maar wel door elkaar te laten voelen dat je er mag zijn. Door er, in al onze eenvoud, te zijn voor elkaar.

Volg Wouter

Facebook   Twitter LinkedIn Logo Youtube

Twitter