Trump is de grootste vijand van de Amerikaanse identiteit (Opinie DT)

dinsdag 31 januari
Drie weken ver zijn we, en nu al klinkt het Amerikaanse volkslied ironisch in de oren: 'Oh, say does that star-spangled banner yet wave, o'er the land of the free and the home of the brave?'

George Washington moet zich omgedraaid hebben in zijn graf toen hij afgelopen weekend lucht kreeg van het nieuwe ideetje van de nieuwe president van de Verenigde Staten. Die zaterdag had Donald Trump plots beslist dat bepaalde mensen niet langer welkom waren in zijn 'Land of the Free'. Een job, een gezin, al op het vliegtuig naar Amerika? Pech, de deur was dicht en de chaos compleet.

Als je Trump zijn uitvoeringsbesluit moet geloven, werd die beslissing genomen in de nasleep van 9/11, om de veiligheid van het land te waarborgen in de strijd tegen terreur. Dat de daders van die aanslagen van 15 jaar geleden afkomstig waren uit heel andere landen, doet er zelfs niet toe in dit post-truth-tijdperk. Want deze maatregel draait in essentie helemaal niet om veiligheid. Hij gaat over de bescherming van de Amerikaanse identiteit.

Met zijn 'America First' wil Trump muren bouwen om zijn land te beschermen - van een fysieke muur met Mexico tot een spreekwoordelijke muur in de Amerikaanse buitenlandse handel. En nu wil hij ook een selectieve muur voor mensen uit landen die op de zwarte lijst staan, stuk voor stuk landen waar de meerderheid van de bevolking islamitisch is.

Foute beslissing

De vraag die bij me opduikt, is: welke Amerikaanse identiteit wil Trump dan precies beschermen? Is het de identiteit van het pluralistische en diverse Amerika, een land dat werd opgebouwd door migranten? Als dat zijn bedoeling is, nam Trump een erg foute beslissing. Nu al worden de gevolgen van zijn beslissing duidelijk voor de Amerikaanse economie, die traditioneel veel mensen aantrekt uit het buitenland om wetenschappelijk onderzoek te verrichten of om het land te versterken met kennis van buitenaf.

Misschien is het dan wel de identiteit van Amerika als land dat de scheiding der machten en de democratie hoog in het vaandel draagt? Het land van de Bill of Rights, van Marbury vs. Madison? Ook daar haalt de realiteit de slogan in. Met zijn beleid waarin hij de executive orders aaneenrijgt, ondermijnt Trump niet alleen de macht van het Congres, van de wetten van het volk, maar ook van het internationaal recht.

Is het dan de identiteit van Amerika als land dat na de Revolutie de leuze 'all men are created equal' omarmde? De 'immortal declaration' klinkt als een mop na het besluit van Trump, dat mensen uitsluitend op hun afkomst beoordeelt. Het gelijkheidsbeginsel wordt integraal naar de prullenbak verwezen. Ook dat kan het dus niet zijn.

Of beschermt Trump misschien de identiteit van Amerika als voorvechter van internationale samenwerking? Ook daarin dreigt hij te mislukken. Met een paar welgemikte uitvoeringsbesluiten stuurt hij de wereldorde in de war, lokt hij woede en onbegrip uit. Niet alleen in de diplomatieke wereld, maar ook bij vele jonge mensen in de landen die hij viseert. Mensen die, vaak tegen de heersende normen in, erg opkijken naar het land waar dromen nog tot de mogelijkheden behoort.

Met zijn beleid wil Trump misschien de Amerikaanse identiteit beschermen. Want hij capteert heel goed de angst die hij voelt onder zijn bevolking. De angst om terecht te komen in een land dat mensen niet meer herkennen. Waar normen vervagen, tradities verdwijnen en de identiteit zoek raakt.

Verkeerde strijd

Maar paradoxaal genoeg druisen zijn beslissingen in alle opzichten in tegen alles waar de VS voor staan. Een land waarin pluralisme, democratie, de rechtsstaat en internationale openheid de hoogste waarden zijn. Als Trump de Amerikaanse identiteit wil beschermen, kiest hij de verkeerde strijd. Niet de islam is de grote vijand. Zijn eigen beleid is dat veel meer. Met enkele wilde pennenstreken trekt hij de ene na de andere streep onder de diepste essentie van dit 'Land of the Free'. Zo maakt hij zichzelf tot grootste vijand van de Amerikaanse identiteit.

Ben ik hysterisch als ik zeg ik dat ik me oprecht zorgen maak? Als ik zeg dat we dit niet kunnen relativeren? Ik vind van niet. Met zijn post-truth-politiek schept Trump enkele gevaarlijke precedenten, en daar mogen we niet blind voor zijn. We hebben 70 jaar gebouwd aan een wereld die weliswaar niet perfect is, maar die wel gebaseerd is op democratie, respect voor de mensenrechten en goede afspraken. Als Europeanen is het onze morele plicht om die blijvend te verdedigen.

Je kan je eigen identiteit maar verdedigen door uit te gaan van je eigen sterkte. We moeten respect afdwingen voor onze waarden en normen, maar dat doen we niet door ons af te schermen van de rest van de wereld of door mensen te beoordelen op hun afkomst. Wel door onze eigen waarden zelf te beleven, respect te eisen voor de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten. En de internationale samenwerkingsverbanden die we hebben opgebouwd na de Tweede Wereldoorlog niet af te breken, maar te versterken.

Wouter Beke Voorzitter van CD&V

Volg Wouter

Facebook   Twitter LinkedIn Logo Youtube

Twitter